Covid-19 và mười thay đổi vĩnh viễn tới nền kinh tế toàn cầu!

Linh Dương

Linh Dương

Economic Analyst

18:17 01/01/2021

"Di sản" Covid - 19 đã định hình cách chúng ta làm việc, chi tiêu, du lịch và nhiều hơn thế nữa trong nhiều năm tới. Hãy cùng tìm hiểu Covid -19 đã khiến thế giới thay đổi như thế nào?

Những cú sốc kinh tế như đại dịch Covid -19 năm 2020 chỉ đến một lần trong vài thế hệ, nhưng cú sốc này đã mang lại sự thay đổi vĩnh viễn và ảnh hưởng sâu rộng.

Nếu những tác động chỉ được đo lường bằng sản lượng, sau đợt sụt giảm mạnh mà hầu như không ai trong số 7.7 tỷ người đã từng chứng kiến trong đời, nền kinh tế thế giới đang trên đà phục hồi tích cực. Vắc-xin sẽ là câu chuyện đẩy nhanh sự phục hồi vào năm 2021. Nhưng, những “di sản” khác của Covid-19 để lại sẽ định hình tăng trưởng toàn cầu trong nhiều năm tới.

Một số câu chuyện đã khá rõ ràng. Việc robot tiếp quản các công việc trong nhà máy và ngành dịch vụ sẽ được đẩy mạnh, trong khi white-collar workers - những nhân viên tri thức sẽ ở nhà nhiều hơn. Sẽ có bất bình đẳng giữa các tầng lớp trong mỗi nước, và xa hơn nữa là bất bình đẳng giữa các quốc gia với nhau. Vai trò của các chính phủ càng trở nên quan trọng hơn trong cuộc sống của người dân, chi tiêu và nợ. Dưới đây là một cái nhìn tổng quan về một số biến đổi được thể hiện một cách rõ rệt.

Leviathan- Con cá voi khổng lồ

Chính phủ lớn đã dẫn dắt một sự trở lại dựa vào việc kiểm soát xã hội. Việc các cơ quan chức năng theo dõi, kiểm soát những địa điểm mọi người đã đi và gặp gỡ trở nên phổ biến, và trả tiền lương cho người lao động khi cần thiết. Ở những quốc gia nơi mà thị trường tự do đã ngự trị trong nhiều thập kỷ, mạng lưới an toàn được thiết lập lại.

Để bảo vệ nền kinh tế khỏi đại dịch, các chính phủ thâm hụt tài khóa

Theo McKinsey & Co. - công ty tư vấn quản lý toàn cầu, để bảo vệ nền kinh tế khỏi đại dịch và chi trả cho những can thiệp, chính phủ các nước trên thế giới đã thâm hụt ngân sách lên tới 11 nghìn tỷ đô la trong năm nay. Ít nhất là ở các nền kinh tế phát triển, lãi suất thấp và thị trường tài chính không ổn định dẫn đến một cuộc khủng hoảng ngắn hạn.

Trong thời gian dài, tư duy về nợ công đang thay đổi trong kinh tế học. Phân tích đồng thuận mới cho thấy rằng các chính phủ có nhiều dư địa để chi tiêu trong một thế giới lạm phát thấp và nên sử dụng chính sách tài khóa một cách chủ động hơn để thúc đẩy nền kinh tế quốc gia. Những người ủng hộ Lý thuyết tiền tệ hiện đại nói rằng, họ đã đi đầu trong những lập luận đó và hiện thực đang bắt kịp.

Có tiền trở nên dễ dàng hơn

Các ngân hàng trung ương đã tăng trở lại việc in tiền. Lãi suất đạt mức thấp kỷ lục mới. Các ngân hàng trung ương tăng cường nới lỏng định lượng, mở rộng QE để mua nợ của doanh nghiệp cũng như chính phủ.

Tất cả những can thiệp tiền tệ này đã tạo ra điều kiện tài chính lỏng nhất trong lịch sử - và tạo ra một làn sóng đầu cơ điên cuồng, khiến nhiều nhà phân tích lo lắng về những nguy cơ đạo đức phía trước. Nhưng các chính sách của ngân hàng trung ương sẽ khó có thể đảo ngược, đặc biệt nếu thị trường việc làm vẫn yếu và các công ty tiếp tục xu hướng cắt giảm lao động để tiết kiệm.

Các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới cắt giảm lãi suất trong năm 2020

Và lịch sử cho thấy rằng đại dịch làm giảm lãi suất trong một thời gian dài. Một bài báo đã được xuất bản năm nay, phát hiện ra rằng sau khi đại dịch xảy ra, lãi suất thấp sẽ duy trì trong khoảng một phần tư thế kỷ, lãi suất thường thấp hơn khoảng 1.5 điểm phần trăm so với giai đoạn bình thường

Nợ và doanh nghiệp 'xác sống'

Các chính phủ cung cấp tín dụng như một cứu cánh trong thời kỳ đại dịch - và doanh nghiệp đã nắm lấy như một “phao cứu sinh”. Kết quả là mức nợ doanh nghiệp tăng vọt ở các nước phát triển. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế tính toán rằng các công ty phi tài chính đã vay ròng 3.36 nghìn tỷ USD trong nửa đầu năm 2020.

Theo một báo cáo mới đây, với việc doanh thu trong nhiều ngành sụt giảm do phong tỏa hoặc sự thận trọng của người tiêu dùng, và các khoản lỗ “ăn mòn” vào bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp, các dấu hiệu cho thấy một "cuộc khủng hoảng lớn về khả năng thanh toán của doanh nghiệp".

Các công ty Zoombie đang phải gánh khoản 2 nghìn tỷ USD nghĩa vụ chưa từng có

Một số quốc gia cũng chịu rủi ro khi cung cấp quá nhiều hỗ trợ cho các công ty, trong khi điều kiện áp dụng cho những doanh nghiệp đó lại quá ít. Đó là công thức để tạo ra các “công ty xác sống” không thể tồn tại trong thị trường tự do và chỉ tồn tại nhờ viện trợ của nhà nước, khiến toàn bộ nền kinh tế kém năng suất hơn.

Sự phân chia rõ rệt

Cuộc tranh luận về kích thích cảm thấy giống như một sự xa xỉ của thế giới các nước giàu. Các quốc gia nghèo thiếu các nguồn lực để đảm bảo việc làm và kinh doanh, hoặc đầu tư vào vắc-xin, như cách mà những “người giàu” hơn đã làm và họ sẽ cần thắt lưng buộc bụng sớm hơn nếu không muốn có nguy cơ xảy ra khủng hoảng tiền tệ và tháo chạy vốn.

Ngân hàng Thế giới (IMF) cảnh báo rằng đại dịch đang sinh ra một thế hệ đói nghèo và hỗn loạn nợ mới, và IMF cho biết các quốc gia đang phát triển có nguy cơ bị kéo lùi lại sau một thập kỷ.

Dự báo tỷ lệ đói nghèo toàn cầu ở mức 1.90 đô la Mỹ một ngày

Các chính phủ chủ nợ trong G-20 đã thực hiện một số bước để giảm bớt những khó khăn của người nghèo nhất đi vay, nhưng họ đã bị các nhóm viện trợ chỉ trích vì chỉ đưa ra mức giảm nợ hạn chế và không thu hút được các nhà đầu tư tư nhân vào kế hoạch.

Mô hình hồi phục chữ K

Người lao động trong ngành dịch vụ - nơi có nhiều sự tiếp xúc trực tiếp hơn với khách hàng, được trả lương thấp, và du lịch là ngành có xu hướng biến mất trước tiên khi các nền kinh tế bị phong tỏa. Trong khi đó, thị trường tài chính - nơi tài sản chủ yếu thuộc sở hữu của người giàu, hồi phục nhanh hơn nhiều so với thị trường việc làm.

Tăng trưởng lao động và chỉ số chứng khoán Hoa Kỳ từ cuối năm 2019

Kết quả là mô hình "phục hồi hình chữ K". Covid - 19 đã làm gia tăng khoảng cách về thu nhập, giàu nghèo, làm bật nên giữa các ranh giới về giai cấp, chủng tộc và giới tính.

Phụ nữ bị ảnh hưởng nặng nề hơn - một phần vì họ không có khả năng làm việc trong các ngành đặc thù, nhưng một phần vì họ phải gánh thêm nhiều gánh nặng chăm sóc trẻ khi trường học đóng cửa. Ở Canada, sự tham gia của phụ nữ vào lực lượng lao động giảm xuống mức thấp nhất kể từ giữa những năm 1980.

Sự trỗi dậy của robot

Covid-19 đã gây ra những lo ngại mới về tiếp xúc cơ thể con người trong các ngành mà sự giãn cách xã hội là yếu tố gây khó khăn, như bán lẻ, khách sạn hoặc kho bãi. Một cách khắc phục đó là thay thế con người bằng robot.

Các cường quốc châu Á dẫn đầu trong 10 nhà sản xuất hàng đầu thế giới

Nghiên cứu cho thấy rằng tự động hóa thường đạt được hiệu quả trong thời kỳ suy thoái. Trong đại dịch, các công ty đã tăng tốc làm việc trên những chiếc máy có thể kiểm tra khách vào khách sạn, cắt salad tại nhà hàng hoặc thu phí tại các trạm thu phí. Và đại dịch thúc đẩy mua sắm trực tuyến tăng mạnh.

Những đổi mới này sẽ làm cho các nền kinh tế năng suất hơn. Nhưng cũng có nghĩa là khi mọi thứ có thể an toàn để quay lại làm việc, một số công việc sẽ không còn ở đó. Và những người thất nghiệp trong thời gian dài, các kỹ năng của họ càng có thể bị "phai mòn" - điều mà các nhà kinh tế học gọi là “độ trễ”.

Bạn đang im lặng?

Bậc thang thu nhập ngày càng tăng, các văn phòng ở xa bỗng trở thành chuyện bình thường. Một nghiên cứu cho thấy 2/3 GDP của Hoa Kỳ trong tháng 5 được tạo ra bởi những người làm việc tại nhà. Nhiều công ty yêu cầu nhân viên tránh xa văn phòng vào năm 2021 và một số công ty cho biết họ sẽ thực hiện công việc linh hoạt vĩnh viễn.

Làm việc tại nhà hầu hết thông qua các thử nghiệm công nghê, mang đến cho các nhà tuyển dụng và nhân viên những lựa chọn mới. Đó là nỗi lo đối với các doanh nghiệp trong ngành cơ sở hạ tầng cũ của đời sống văn phòng, từ bất động sản thương mại đến thực phẩm và giao thông. Đó lại là lợi ích cho những người đang xây dựng một nền tảng mới: cổ phiếu của Zoom đã tăng hơn sáu lần trong năm nay.

Dữ liệu di động của Google cho thấy hoạt động tại nơi làm việc vẫn dưới mức trước khủng hoảng

Lựa chọn làm việc từ xa, cùng với nỗi sợ hãi về vi rút, cũng gây ra một làn sóng đổ bộ của người dân thành thị về vùng ngoại ô hoặc nông thôn - và ở một số quốc gia, giá bất động sản ở nông thôn tăng vọt.

Không đi du lịch

Một số loại hình du lịch sắp dừng lại. Theo liên hợp quốc, du lịch toàn cầu đã giảm 72% trong năm tính đến tháng 10. McKinsey cho rằng 1/4 các chuyến công tác có thể biến mất vĩnh viễn khi các cuộc họp diễn ra trực tuyến.

Lượng khách du lịch quốc tế đã giảm 72% trong tháng 10

Với việc các kỳ nghỉ chưa kết thúc và các sự kiện lớn như lễ hội và buổi hòa nhạc bị tạm dừng, xu hướng người tiêu dùng ưa chuộng “trải nghiệm” đã bị gián đoạn. Và khi các hoạt động trở lại, có thể sẽ không còn như trước. Rami Haykal, đồng sở hữu Elsewhere ở Brooklyn, cho biết: “Chúng tôi vẫn chưa biết các buổi hòa nhạc sẽ diễn ra như thế nào, thực sự. “Tôi nghĩ rằng mọi người sẽ chú ý hơn đến không gian cá nhân và tránh những nơi quá chật chội”.

Du khách có thể phải mang theo giấy chứng nhận y tế bắt buộc và vượt qua các loại an ninh mới. China Tech Global có trụ sở tại Hồng Kông đã phát triển một gian hàng khử trùng di động mà họ đang cố gắng bán cho các sân bay. Giám đốc điều hành Sammy Tsui cho biết nó có thể loại bỏ mầm bệnh khỏi cơ thể và quần áo trong vòng 40 giây hoặc ít hơn. “Bạn cảm thấy một chút không khí mát mẻ trên cơ thể và một chút sương mù,” anh ấy nói. "Nhưng bạn không cảm thấy bị ướt."

Toàn cầu hóa kiểu mới

Khi các nhà máy của Trung Quốc đóng cửa sớm trong đại dịch, nó đã gây ra những làn sóng xung kích qua các chuỗi cung ứng ở khắp mọi nơi và khiến các doanh nghiệp và chính phủ toàn cầu xem xét lại việc phụ thuộc vào Trung Quốc.

Ví dụ: NA-KD.com của Thụy Điển, là một phần của ngành bán lẻ “thời trang nhanh” đang phát triển mạnh, chuyển động theo xu hướng truyền thông xã hội thay vì theo mùa truyền thống. Julia Assarsson, người đứng đầu bộ phận hải quan và nhập khẩu cho biết, sau khi việc giao hàng bị tắc nghẽn trong năm nay, công ty đã chuyển một số hoạt động sản xuất từ ​​Trung Quốc sang Thổ Nhĩ Kỳ.

GDP toàn cầu đến năm 2050

Đó là một ví dụ về toàn cầu hóa điều chỉnh. Ở các khu vực khác, đại dịch có thể khuyến khích các chính trị gia cho rằng việc phụ thuộc vào nhập khẩu hàng hóa quan trọng đối với an ninh quốc gia là rất rủi ro, như máy thở và mặt nạ xuất hiện trong năm nay.

Năng lượng xanh?

Trước đại dịch, hầu hết các nhà môi trường suy nghĩ về các lý thuyết về dầu đã qua thời kỳ đỉnh cao, lập luận rằng sự gia tăng của xe điện có thể làm giảm vĩnh viễn nhu cầu của thế giới về một trong những nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm nhất.

Nhưng khi năm 2020 chứng kiến máy bay hạ cánh và mọi người ở nhà, ngay cả các công ty dầu khí như BP cũng cảm thấy mối đe dọa thực sự từ thế giới đang trở nên nghiêm trọng về khí hậu.

Ngành điện dự kiến sẽ dẫn đến giảm lượng khí thải toàn cầu

Các chính phủ từ California đến Vương quốc Anh đã công bố kế hoạch cấm bán ô tô chạy xăng và diesel mới vào năm 2035. Và ông Joe Biden đã đắc cử với lời hứa Hoa Kỳ sẽ tham gia lại Hiệp định Paris.

Nhận xét

Broker listing

Cùng chuyên mục

Dự báo đồng Euro: Triển vọng EUR/USD ảm đạm khi lệnh phong tỏa kéo dài và lo sợ làn sóng đại dịch thứ ba

Dự báo đồng Euro: Triển vọng EUR/USD ảm đạm khi lệnh phong tỏa kéo dài và lo sợ làn sóng đại dịch thứ ba

Tỷ giá EUR/USD đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11 năm ngoái. Dù được dự đoán sẽ sớm phục hồi nhưng hiện tại triển vọng này còn khá mờ nhạt. Bên cạnh đó, khu vực EU đang phải vật lộn với làn sóng thứ ba của đại dịch Covid-19 và chương trình tiêm chủng chậm chạp và các lệnh phong tỏa kéo dài. Điều này có nghĩa gì đối với kinh tế và đồng tiền của khu vực này?
Các tài sản rủi ro sẽ phải cảm ơn những yếu tố dẫn dắt nào?
Đỗ Duy Đạt

Đỗ Duy Đạt

Associate Manager, FX G7

Các tài sản rủi ro sẽ phải cảm ơn những yếu tố dẫn dắt nào?

Các tài sản rủi ro tăng vào hôm thứ Ba, trong đó chỉ số Dow Jones lần đầu tiên đạt mức 30,000 điểm, được dẫn dắt bởi sự bắt đầu chính thức của quá trình chuyển đổi của Tổng thống đắc cử Joe Biden. Với rủi ro về một cuộc chuyển giao quyền lực hỗn loạn hiện đã giảm đáng kể, các nhà đầu tư tỏ ra hứng thú với việc mua vào các tài sản rủi ro.
Forex Forecast - Diễn đàn dự báo tiền tệ