Sự thịnh vượng sẽ không quay trở lại?

Sự thịnh vượng sẽ không quay trở lại?

10:02 22/04/2024

Sau thời kỳ giá cả tăng vọt và lãi suất tăng dốc, tuần này Christine Lagarde đã cho phép mình có được khoảnh khắc lạc quan.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu cho biết hôm thứ Tư: “Chúng ta đang thấy rõ những dấu hiệu phục hồi”. Bà nói thêm, một thị trường việc làm “phi thường” sẽ đi kèm với sự phục hồi, mặc dù ban đầu còn nhẹ nhàng, nhưng sẽ tăng tốc trong suốt năm 2024.

Giọng điệu lạc quan của Lagarde – cũng xuất hiện ở những nơi khác, như ở Washington trong các cuộc họp mùa xuân của IMF và Ngân hàng Thế giới - là điều dễ hiểu. Nền kinh tế Mỹ khởi sắc, nhu cầu nội địa ở Ấn Độ tăng cao và áp lực giá cả giảm dần ở những nơi khác đã làm giảm khả năng xảy ra suy thoái kinh tế toàn cầu xuống gần bằng không. IMF hiện dự đoán nền kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng 3.2% trong năm nay, tăng so với mức 2.9% dự kiến sáu tháng trước.

Masood Ahmed, chủ tịch Trung tâm Phát triển Toàn cầu và là cựu quan chức của IMF và Ngân hàng Thế giới, cho biết: “Tâm trạng lần này tích cực hơn một chút”. “Triển vọng kinh tế trong ngắn hạn sẽ tốt hơn một chút.”

Tuy nhiên, bất kỳ sự vui mừng nào về việc hạ cánh mềm của các thống đốc ngân hàng trung ương và các bộ trưởng ở Washington đều bị kiềm chế bởi hai yếu tố.

Đầu tiên là xác suất ngày càng tăng rằng áp lực giá kéo dài ở Mỹ sẽ khiến lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang và chi phí đi vay toàn cầu ở mức cao trong thời gian dài. Điều đó sẽ khiến các thị trường mới nổi phải gánh khoản nợ lớn bằng đô la và làm phức tạp thêm kế hoạch cắt giảm lãi suất của ECB và các ngân hàng trung ương khác, ngay cả khi họ khẳng định sẽ không bị ảnh hưởng bởi các quyết định ở Washington.

Đám mây lớn hơn ở phía chân trời là một điềm báo ngày càng ảm đạm về triển vọng tăng trưởng toàn cầu trong thời gian còn lại của thập kỷ này. Giám đốc điều hành IMF Kristalina Georgieva cảnh báo trước các cuộc họp rằng nền kinh tế thế giới có nguy cơ rơi vào “những năm 20 ảm đạm” nếu việc hoạch định chính sách không thay đổi đáng kể.

Dự báo trung hạn về Triển vọng Kinh tế Thế giới cho thấy tốc độ tăng trưởng sẽ ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ trong 5 năm tới. Vào cuối thập niên 2020, tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm hơn 1 điểm phần trăm so với mức trung bình trước đại dịch.

Christine Lagarde đến dự cuộc họp mùa xuân của IMF và Ngân hàng Thế giới tại Washington. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu cho biết bà tin rằng sự phục hồi kinh tế sẽ tăng tốc © Jose Luis Magana/AP

Điều ẩn sau sự u ám là sự kết hợp giữa năng suất yếu kém, sự trì trệ trong toàn cầu hóa - và hệ quả tất yếu là những cơn hỗn loạn địa chính trị thường xuyên.

Georgieva cảnh báo, sự kết hợp độc hại này cùng nhau sẽ kéo mức tăng trưởng xuống mức thấp và sẽ gieo mầm mống “sự bất mãn của người dân” với nền chính trị chính thống. Rủi ro đặc biệt rõ rệt ở một số quốc gia nghèo nhất thế giới, những quốc gia có khả năng tụt hậu xa hơn so với các thị trường mới nổi và nền kinh tế tiên tiến.

Xu hướng - và cách giải quyết nó, giám đốc IMF nói thêm hôm thứ Năm - là “điều tôi nghĩ về khi thức dậy vào lúc nửa đêm”.

Sự bi quan được xây dựng dựa trên quan điểm rằng những năm lãi suất thấp sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã dẫn đến việc phân bổ vốn sai lầm khiến các công ty xác sống hoạt động kém hiệu quả và ngừng đầu tư vào các hoạt động có triển vọng và sinh lời hơn.

Với mức đầu tư thấp, kết quả là hiệu suất tăng trưởng chậm ở một số nền kinh tế lớn, đặc biệt là ở EU. Các quan chức lo ngại rằng các quốc gia, đặc biệt là những quốc gia có dân số già và khả năng xoay sở ngân sách ít hơn, sẽ gặp khó khăn trong việc đảo ngược xu hướng này.

Donald Kohn, cựu phó chủ tịch Fed hiện đang làm việc tại Brookings, cho biết bối cảnh toàn cầu có thể vẫn còn nhiều biến động hơn so với những điều kiện từng thấy trong những thập kỷ gần đây. Ông nói: “Có một loạt cú sốc cung tích cực trong suốt những năm 1990 và 2000, chẳng hạn như sự sụp đổ của Bức màn sắt, sự hội nhập của Đông Âu, việc Trung Quốc gia nhập WTO, v.v.”

Giờ đây những cú sốc tích cực đó không còn đến nữa. Thay vào đó, nền kinh tế thế giới đang bị ảnh hưởng bởi những biến động bao gồm đại dịch và chiến tranh. “Đó rõ ràng là tin xấu cho nền kinh tế toàn cầu.”

Ngoài ra, nguồn cung lao động toàn cầu tăng mạnh trong những thập kỷ trước đã suy yếu, dẫn đến áp lực tăng chi phí và giá cả. Kohn cho biết thêm: “Điều đó sẽ cần phải được các ngân hàng trung ương đề phòng”.

Một mối lo ngại lớn khác đối với những người tham dự là sự phân mảnh của hệ thống thương mại toàn cầu, khi các quốc gia – bao gồm cả hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc – ngày càng sử dụng thuế quan và trợ cấp để bảo vệ lợi ích trong nước.

Gita Gopinath, phó giám đốc điều hành thứ nhất của IMF, trước đây đã cảnh báo về tác động bất lợi mà sự phân mảnh thương mại có thể gây ra đối với GDP toàn cầu © Ken Cedeno/Reuters

Các chính sách công nghiệp, từng bị ghét bỏ trong giới hoạch định chính sách kinh tế toàn cầu, giờ đã trở lại chương trình nghị sự. Theo tính toán của IMF, đã có hơn 2,500 can thiệp chính sách trên toàn thế giới vào năm ngoái. Ba cường quốc kinh tế lớn của thế giới – Trung Quốc, EU và Mỹ – chiếm gần một nửa tổng số.

Gita Gopinath, phó giám đốc điều hành thứ nhất của IMF, đã cảnh báo vào tháng 12 rằng thiệt hại toàn cầu do phân mảnh thương mại có thể lên tới 7% tổng sản phẩm quốc nội.

Nỗi lo sợ đối với những người phản đối kiểu chủ nghĩa can thiệp này là, trong một năm mà hơn một nửa dân số thế giới đang tham gia các cuộc bầu cử - bao gồm cả ở Mỹ và châu Âu - các chính trị gia sẽ bị cám dỗ dựng lên những rào cản thương mại ngày càng lớn hơn để giành chiến thắng.

Ứng cử viên tổng thống Mỹ của Đảng Cộng hòa Donald Trump có kế hoạch áp thuế quan 10% đối với tất cả hàng nhập khẩu, một đề xuất bị Tổng giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới Ngozi Okonjo-Iweala chỉ trích hôm thứ Ba.

“Tôi chân thành hy vọng điều đó sẽ không xảy ra,” cô nói tại một sự kiện của Viện Peterson, “và nếu điều đó xảy ra, các thành viên khác sẽ giữ cái đầu lạnh và không trả đũa để chúng ta có thể bảo toàn hệ thống thương mại thế giới.”

Chủ tịch Fed Jay Powell, trái, cùng Andrew Bailey, Thống đốc Ngân hàng Anh, tại Washington trong tuần này. Các ngân hàng trung ương thận trọng về việc cắt giảm lãi suất quá nhanh © Jose Luis Magana/AP

Nhưng tâm thái của Washington lại rất diều hâu ở cả hai phía. Tổng thống Joe Biden tuần này cho biết ông muốn tăng gấp ba lần thuế đối với thép Trung Quốc.

Bên lề cuộc họp, những người khác cáo buộc những tổ chức như IMF và WTO đã bỏ mặc những bên thua cuộc trong nỗ lực tạo ra một trật tự kinh tế toàn cầu có lợi cho giới tinh hoa sau chiến tranh thế giới thứ hai.

Ian Bremmer, người sáng lập Eurasia Group, cho biết: “Vấn đề trong 50 năm qua không phải là toàn cầu hóa mà là chủ nghĩa toàn cầu hóa”. “Đó là những quyết định được đưa ra bởi một số ít người hưởng lợi, rất có quyền lực, đã nói lên rằng, 'Chúng tôi sẽ không chú ý đến thực tế là khế ước xã hội đang bị xói mòn.'"

Việc thu hẹp khoảng cách năng suất sẽ đòi hỏi tư duy mới. Steven van Weyenberg, Bộ trưởng tài chính Hà Lan, lặp lại thông điệp rằng các chính phủ phải “tìm ra động lực tăng trưởng mới”. Ông nói với Financial Times rằng những điều đó có thể bao gồm việc khiến người lao động dành nhiều thời gian hơn cho công việc.

Nhập cư nhiều hơn - một yếu tố có thể gây tranh cãi về mặt chính trị nhưng nhiều người cho rằng nằm ở trung tâm nguyên nhân của thành tích ấn tượng của nền kinh tế Mỹ - cũng được quảng cáo ở Washington như một cách để khôi phục tăng trưởng toàn cầu. Những người khác đề xuất nỗ lực tăng cường đầu tư vào các kỹ năng chính và sự tham gia của phụ nữ vào thị trường lao động có thể tăng năng suất, cùng với tiềm năng tiết kiệm thời gian của trí tuệ nhân tạo.

Tuy nhiên, quan điểm tại các cuộc họp mùa xuân là có thể không còn nhiều thời gian và không gian để các bộ trưởng tài chính và ngân hàng trung ương xoay chuyển tình thế.

Điều khiến tình hình trở nên khó khăn là nguồn lực tài khóa yếu kém mà rất nhiều quốc gia có trong tay. Các ngân hàng trung ương ở Mỹ và các nước khác, lo sợ trước đợt lạm phát tồi tệ nhất trong nhiều thế hệ, vẫn thận trọng trong việc cắt giảm lãi suất và giảm chi phí đi vay của chính phủ.

Van Weyenberg cho biết, việc kết hợp “số tiền đầu tư đáng kinh ngạc” cần thiết cho sự tăng trưởng trong tương lai với “tài chính công lành mạnh và bền vững đòi hỏi phải có sự lựa chọn”. “Có một thách thức khá lớn ở phía trước.”

Mỹ là trung tâm của nỗi lo sợ của nhiều nhà hoạch định chính sách cấp cao, dự kiến ​​sẽ ghi nhận mức thâm hụt tài khóa 7.1% trong năm tới - cao hơn ba lần so với mức trung bình 2% của các nền kinh tế tiên tiến khác - trong khi Văn phòng Ngân sách Quốc hội tin rằng các khoản thanh toán lãi ròng của họ sẽ lên tới 1 nghìn tỷ USD sau năm 2026.

Nhiều nhà kinh tế tin rằng tình hình ngân sách sẽ tiếp tục xấu đi, với một tầng lớp các nhà hoạch định chính sách không thể hiện rõ mong muốn kiềm chế việc vay mượn bất kể kết quả của cuộc bầu cử tổng thống như thế nào.

Những lo ngại không dừng lại ở Mỹ. Trung Quốc, quốc gia đang chống chọi với mối đe dọa giảm phát và tăng trưởng yếu, dự kiến sẽ ghi nhận mức thâm hụt 7.6% vào năm 2025 - cao hơn gấp đôi mức trung bình 3.7% của các thị trường mới nổi khác.

Kristalina Georgieva, giám đốc điều hành IMF, tại trụ sở của quỹ vào thứ Sáu. Bà lo ngại rằng tốc độ tăng trưởng chậm chạp có nguy cơ gieo mầm mống của ‘sự bất mãn trong dân chúng’ © Mandel Ngan/AFP/Getty Images

Một số người tin rằng mối nguy hiểm là trong một môi trường thường xuyên xảy ra những cú sốc - từ chiến tranh đến đại dịch - các nhà chức trách có thể đã trở nên thành thạo hơn trong việc phớt lờ những nguy cơ ngân sách ngày càng gia tăng hơn là giải quyết chúng.

Ahmed, thuộc Trung tâm Phát triển Toàn cầu, cho biết: “Có sự chấp nhận và sẵn sàng sống chung với những rủi ro này”. “Mọi người cho rằng Mỹ có mức thâm hụt lớn và nghĩ điều đó là đúng. Nhưng sau đó hãy tiếp tục cuộc sống của họ.”

Nỗi lo lắng về triển vọng kinh tế đã giảm bớt hơn nữa do không còn một cuộc hạ cánh cứng đáng lo ngại kéo dài do lãi suất tăng chóng mặt. Ahmed cho biết thêm: “Bây giờ mọi người đã bớt lo lắng hơn về thời gian sắp tới”.

Tuy nhiên, xét đến những lực cản trở tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới, sự trì trệ kinh tế hiện tại có thể sẽ kéo dài. Georgieva cho biết quỹ đạo đi xuống trong dự báo tăng trưởng dài hạn của IMF trông giống như một “con dốc trượt tuyết ở Thụy Sĩ”. “Tôi không muốn điều đó cho tương lai.”

FT.

Broker listing

Cùng chuyên mục

Những cố phiếu hưởng lợi từ việc áp thuế mới nhất của Hoa Kỳ lên hàng hóa Trung Quốc
Tuấn Hưng

Tuấn Hưng

Junior Analyst

Những cố phiếu hưởng lợi từ việc áp thuế mới nhất của Hoa Kỳ lên hàng hóa Trung Quốc

Vào ngày 14/5, chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden thông báo tăng mạnh thuế đối với một loạt hàng hoá Trung Quốc và nhiều nhà phân tích đang cho rằng sẽ có khả năng Châu Âu cũng sẽ tăng mức thuế quan với mặt hàng Trung Quốc và nhiều khả năng Trung Quốc sẽ có những động thái trả đũa. Bài viết dưới đây tổng hợp ý kiến của các chuyên gia quanh những nhóm nganh và cổ phiếu hưởng lợi từ việc áp đặt thuế quan mới này của Hoa Kỳ.
Báo cáo hàng tuần của Kaiko Research với tâm điểm xung quanh việc hạn chót để đăng ký ETF ETH đang đến gần
Tuấn Hưng

Tuấn Hưng

Junior Analyst

Báo cáo hàng tuần của Kaiko Research với tâm điểm xung quanh việc hạn chót để đăng ký ETF ETH đang đến gần

Thị trường tiền crypto và thị trường chứng khoán đang tăng mạnh sau báo cáo lạm phát tại Hoa Kỳ ổn định. Trong một tin tức khác, CME được cho là đang lên kế hoạch triển khai giao dịch tiền điện tử, Thượng viện đã bỏ phiếu hủy bỏ chính sách kế toán tiền điện tử gây tranh cãi và hiện đang có hơn hơn 400 tổ chức tài chính đã đầu tư vào quỹ ETF BTC của Blackrock. Tuần này chúng ta sẽ tìm hiểu về cấu trúc thị trường của ETH trước ngày deadline của việc xin cấp phép ETF, khả năng phục hồi của meme token, hoạt động tiền điện tử đang gia tăng ở Mỹ và việc thanh khoản Altcoin đang được cải thiện.
ECB - khó có khả năng cắt giảm lãi suất
Nguyễn Phương Anh

Nguyễn Phương Anh

Junior Analyst

ECB - khó có khả năng cắt giảm lãi suất

Chắc chắn, ECB sẽ thực hiện việc cắt giảm lãi suất lần thứ nhất vào đầu tháng 6. Mọi thắc mắc xoay quanh việc ECB sẽ cắt giảm lãi suất ở mức bao nhiêu, và lãi suất sẽ kết thúc ở mức nào trong dài hạn. Bài viết này sẽ phân tích lý do tại sao ECB khó có thể hạ lãi suất tiền gửi xuống dưới 3%.
Thấy được gì sau cơn sốt cổ phiếu Meme trên thị trường chứng khoán?
Nguyễn Phương Anh

Nguyễn Phương Anh

Junior Analyst

Thấy được gì sau cơn sốt cổ phiếu Meme trên thị trường chứng khoán?

Các nhà đầu tư cá nhân hò reo nhau trên các nền tảng mạng xã hội để cùng nhau mua vào những cổ phiếu bị các quỹ bán khống. Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đã rất khác so với năm 2021, khi đám đông bán lẻ có thể kéo lãi suất chạm đáy, lạm phát ở mức dễ chịu, và thương mại điện tử gia tăng để có thể biện minh cho mức định giá cao chót vót. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn đọc một số nhận định cơ bản từ hiện tượng này.
Seeking Alpha: Liệu giá dầu đã tạo xong đáy hay chưa?
Nguyễn Phương Anh

Nguyễn Phương Anh

Junior Analyst

Seeking Alpha: Liệu giá dầu đã tạo xong đáy hay chưa?

Giá dầu thô Brent và WTI đã có tuần dao động trong biên độ thấp nhất (khoảng $3/thùng) kể từ tháng Ba và xu hướng đã giảm kể từ khi vượt các mốc kháng cự quan trọng. Tuy nhiên, bài viết dưới đây nhận định giá dầu đang tạo đáy. Hãy cùng đọc những phân tích chuyên sâu.
Làn sóng lạm phát hiện tại sẽ còn kéo dài
Nguyễn Phương Anh

Nguyễn Phương Anh

Junior Analyst

Làn sóng lạm phát hiện tại sẽ còn kéo dài

Lạm phát tháng 4 đã phá huỷ mọi nỗ lực của Fed, giữ tỉ lệ ở mức 0.3% trong tháng và 3.4% trong năm. Hai làn sóng lạm phát: lạm phát do cầu kéo (demand-pull) trong ngắn hạn và lạm phát do chi phí đẩy (cost-push) kéo dài đến từ việc in thêm quá nhiều tiền. Kế hoạch của Fed nhằm thu hẹp bảng cân đối kế toán trị giá 8 nghìn tỷ USD là một thử nghiệm chưa từng có, tiềm ẩn những rủi ro nghiêm trọng.
Forex Forecast - Diễn đàn dự báo tiền tệ