Financial Times - Những vấn đề nổi cộm của thế giới sẽ ra sao vào năm 2021?

Huỳnh Lê

Huỳnh Lê

Economic Analyst

21:20 03/01/2021

Một đại dịch toàn cầu không hề được dự báo trước bởi các chuyên gia FT hay bất cứ chuyên gia nào khác đã xảy ra trong năm 2020. Nhưng thật bi thảm, nó là sự kiện chính xuyên suốt năm ngoái và sẽ tiếp tục thống trị 2021.

Financial Times - Những vấn đề nổi cộm của thế giới sẽ ra sao vào năm 2021?

Dưới đây tiếp tục là những suy đoán của chúng tôi về năm 2021:

Liệu WHO sẽ kêu gọi chấm dứt tình trạng khẩn cấp với Covid-19 trong năm 2021?

Không. Tổ chức Y tế Thế giới đã kêu gọi Tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng là mức báo động cao nhất, vào ngày 30/01/2020 khi có ít hơn 100 trường hợp mắc bệnh Covid-19 và không có trường hợp tử vong nào bên ngoài Trung Quốc. Sẽ là một chiến thắng phi thường cho khoa học, y học và chính trị toàn cầu nếu tình trạng được công bố kết thúc trước cuối năm 2021. Mọi thứ sẽ phải đi đúng hướng, từ các chiến dịch tiêm chủng đến các biện pháp giãn cách xã hội. Số ca tử vong do Covid-19 hiện đang khoảng 10,000 ca mỗi ngày. Con số gần như chắc chắn sẽ thấp hơn nhiều vào tháng 12/2021 nhưng không đủ thấp để đại dịch chính thức kết thúc. (Clive Cookson)

Liệu 5 tỷ người trưởng thành trên thế giới có được tiêm phòng toàn bộ không?

Không. Mặc dù các chính phủ và các nhà lãnh đạo y tế hiểu rằng chỉ có việc triển khai thành công vắc xin trên toàn cầu mới ngăn chặn sự lây lan của Covid-19, phạm vi bao phủ dường như trở thành vấn đề lớn do ranh giới giữa các quốc gia giàu và nghèo. Những nỗ lực đang được tiến hành để thu hẹp khoảng cách. Covax, sáng kiến ​​toàn cầu về tiếp cận công bằng với tiêm chủng, đã có các thỏa thuận để đảm bảo gần 2 tỷ liều. Nhưng những khó khăn về hậu cần và khả năng thiếu hụt kinh phí khiến một số quốc gia nghèo hơn sẽ gặp trở ngại trong việc thực hiện các chương trình tiêm chủng hàng loạt. Ngay cả ở Anh và Mỹ, sự chần chừ về vắc xin - một vấn đề quan trọng của năm 2021 - sẽ làm giảm nỗ lực đảm bảo phần lớn công dân được bảo vệ. (Sarah Neville)

Liệu Đảng Bảo thủ dưới thời Boris Johnson có thiết lập lại vị trí dẫn đầu rõ ràng so với Đảng Lao động?

Không. Đảng Lao động dưới sự “quản lý mới” của Keir Starmer đang nhận được sự ủng hộ ở mọi lứa tuổi và ở cả hai giới. Sẽ không dễ dàng để phe đối lập có được một vị trí dẫn đầu rõ ràng, trừ khi cử tri Vương quốc Anh tin rằng những tác động tiêu cực từ kết quả Brexit và đại dịch đều là lỗi của chính phủ. Các chuyên gia và những người thăm dò ý kiến ​​tranh luận về điều này - có một sự nghi ngờ rằng, bỏ qua mọi sự yếu kém về công tác quản lý, Covid-19 được coi là một thách thức đối với bất kỳ thủ tướng nào. Các cuộc bầu cử địa phương và thị trưởng vào tháng 5 sẽ kiểm tra xem liệu công chúng còn giữ được sự kiên nhẫn. (Miranda Green)

Sẽ có một cuộc trưng cầu dân ý ở Scotland?

Không, điều đó sẽ không xảy ra, ít nhất là vào năm 2021. Nhưng một cuộc khủng hoảng hiến pháp có khả năng xảy ra khi Đảng Dân tộc Scotland giành đa số phiếu trong cuộc bầu cử quốc hội, thúc đẩy nhu cầu cho cuộc bỏ phiếu mới. Chỉ Nghị viện Anh mới có thẩm quyền để ban hành một cuộc bỏ phiếu hợp pháp và ông Boris Johnson sẽ người từ chối đầu tiên. Nhưng với mong muốn gia nhập lại EU, lãnh đạo Đảng Dân tộc Scotland, bà Nicola Sturgeon đang chống lại lệnh từ trên để tổ chức một cuộc bỏ phiếu bất hợp pháp. Vì vậy một trong những câu chuyện chính của năm 2021 sẽ là nỗ lực gia tăng áp lực chính trị của bà cho một cuộc bỏ phiếu mới trong 2 đến 3 năm tiếp theo. (Robert Shrimsley)

Đảng Xanh có nằm trong liên minh cầm quyền tiếp theo của Đức hay không?

Có. Liên minh cầm quyền sau cuộc bầu cử liên bang ngày 26/09 không thể thiếu Đảng Xanh. Sự kết hợp với phe cánh tả nghe có vẻ tốt hơn, nhưng họ sẽ không thể giành phiếu đa số. Vì vậy, đảng Xanh theo chủ nghĩa trung dung hiện nay, với đồng lãnh đạo Robert Habeck, sẽ hợp tác với Đảng Dân chủ Cơ đốc giáo. Liên minh Dân chủ Cơ Đốc giáo sẽ sớm phải đối diện với sự vắng mặt của thủ tướng Angela Merkel, người tuyên bố sẽ từ chức trong năm 2021. Armin Laschet sẽ được chọn để làm lãnh đạo tiếp theo của Đảng này. Nhưng khi xếp hạng tín nhiệm của ông giảm, nó sẽ hỗ trợ cho thủ tướng vùng Bavaria thân thiện với môi trường Xanh và hấp dẫn hơn Markus Söder dẫn đầu chiến dịch trung hữu. (Ben Hall)

Brussels sẽ cáo buộc một quốc gia vi phạm pháp luật trong việc sử dụng ngân sách của EU?

Không. Trước tiên, Ủy ban châu Âu cần phác thảo hướng dẫn về các điều khoản mới trong ngân sách EU, cho phép họ cắt giảm hoặc đóng băng quỹ nếu các vi phạm quy tắc “trực tiếp” ảnh hưởng đến việc sử dụng tiền. Ủy ban sẽ không áp dụng cơ chế cho đến khi Tòa án Công lý Châu Âu đưa ra phán quyết về tính hợp pháp của nó. Một số người hy vọng tòa án có thể đẩy nhanh quyết định nếu đó là vấn đề cấp bách. Tuy nhiên, phán quyết có thể sẽ mất vài tháng đến hơn một năm mới có hiệu lực. Điều này sẽ mang lại cho Viktor Orban, thủ tướng của Hungary - và là mục tiêu chính của quy định của pháp luật - có nhiều thời gian để chuẩn bị một biện pháp bảo vệ trước cuộc bầu cử quốc hội quốc gia vào năm 2022. (Anne-Sylvaine Chassany)

Joe Biden sẽ là một tổng thống "vịt què"?

Không. Ông Biden sẽ khó đạt được những cải cách lớn trước Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát. Tuy nhiên, ông sẽ có nhiều thời gian để hoạt động trong chính sách đối ngoại và thông qua hành pháp, chẳng hạn như tham gia lại thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, chấm dứt việc xây dựng bức tường Mỹ-Mexico và tạo ra một chính sách liên bang chặt chẽ để đối phó với đại dịch Covid. Nếu may mắn, ông sẽ giành được một vài phiếu bầu của Đảng Cộng hòa cần thiết để thông qua biện pháp kích thích kinh tế trị giá 2 nghìn tỷ đô la nhằm "xây dựng lại nước Mỹ tốt đẹp hơn". Nhưng đừng quá kỳ vào điều đó. (Ed Luce)

Liệu Mỹ và Trung Quốc có đạt được thỏa thuận thương mại?

Không. Mặc dù thế giới sẽ thấy một giọng điệu ôn hòa hơn nhiều giữa chính quyền sắp tới của Biden và Bắc Kinh, không có vấn đề cơ bản nào giữa hai nước - từ vi phạm WTO đến các tiêu chuẩn lao động và môi trường cho đến các quy tắc cho các công ty công nghệ lớn và nền kinh tế kỹ thuật số -  có khả năng được giải quyết. Ông Biden không thể tỏ ra mềm mỏng với Trung Quốc vì sợ mất sự ủng hộ của chính quyền bang trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Và Trung Quốc, dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, đã tuyên bố muốn độc lập về công nghệ và chuỗi cung ứng của Mỹ vào năm 2035. Vấn đề “một thế giới, hai hệ thống” sẽ trở nên phổ biến. (Rana Foroohar)

Các cuộc biểu tình quy mô lớn sẽ lại nổ ra ở Hồng Kông chống lại chính quyền của Trung Quốc?

Không. Việc Trung Quốc áp đặt luật an ninh quốc gia trong năm nay đã thay đổi tính toán của những người biểu tình ở Hồng Kông. Các cuộc biểu tình lẻ tẻ nhằm vào chế độ cứng rắn của Bắc Kinh trên lãnh thổ có thể nổ ra  vào năm 2021, nhưng thật khó để tưởng tượng những cuộc biểu tình này lại trở nên lớn và kéo dài. Luật mới hình sự hóa các hành vi “ly khai, lật đổ, khủng bố và thông đồng” và đưa ra các mức án lên đến tù chung thân. Cảnh sát cũng nhanh nhạy hơn nhiều khi bắt gặp bất cứ dấu hiệu bất ổn nào. (James Kynge)

Liệu nền kinh tế Ấn Độ có trở lại quy mô trước đại dịch không?

Đúng. Ấn Độ đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi một đợt phong tỏa nghiêm ngặt do Covid-19. GDP của nước này đã giảm 24% lịch sử so với cùng kỳ năm ngoái trong quý II. Nền kinh tế ước tính sẽ thu hẹp khoảng 9% vào năm 2020, nhưng dự báo sẽ phục hồi những thiệt hại đó và tăng trưởng khoảng 10% trong năm tới. Tuy nhiên, sự phục hồi đã đi kèm với khoảng cách chênh lệch đáng kể, với các công ty lớn hơn, có vốn hóa tốt hơn giành được thị phần với chi phí của các doanh nghiệp nhỏ lẻ. Bất chấp những con số tổng hợp tích cực, nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ vẫn sẽ gặp khó khăn, một áp lực đối với tăng trưởng dài hạn. (Amy Kazmin)

Nicolás Maduro sẽ tiếp tục nắm quyền ở Venezuela?

Đúng. Mặc dù đưa đất nước của mình vào một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất thế giới từng thấy trong thời bình, với GDP giảm 75% trong 5 năm, ông Maduro đã siết chặt hơn bằng cách nắm quyền kiểm soát quốc hội Venezuela trong một cuộc bầu cử gian lận. Lãnh đạo phe đối lập Juan Guaidó đã mất uy tín sau khi không thể lật đổ ông Maduro và không còn là một mối đe dọa nghiêm trọng. Với những người ủng hộ quốc tế của Venezuela - Nga, Trung Quốc, Iran và Cuba - đứng sau ông Maduro, nỗi lo thực sự duy nhất của ông là một cuộc đảo chính trong cung điện. Đó là lý do tại sao ông có một đội vệ sĩ Cuba đông đảo và được đào tạo bài bản. (Michael Stott)

Mỹ sẽ tái gia nhập thỏa thuận hạt nhân Iran 2015?

Đúng. Tổng thống đắc cử Joe Biden nói rằng Washington sẽ tái gia nhập hiệp định nếu Iran "tuân thủ đầy đủ". Hassan Rouhani, Tổng thống Iran, cho biết Tehran sẽ giảm hoạt động hạt nhân theo thỏa thuận nếu các lệnh trừng phạt của Mỹ được dỡ bỏ. Cả hai đều có động cơ chính trị để làm cho điều đó xảy ra. Ông Rouhani là "kiến ​​trúc sư" của thương vụ này và số phận của nó sẽ quyết định di sản của ông. Nhiều người trong nhóm của ông Biden đã thương lượng thỏa thuận và sẽ muốn đảo ngược quyết định của Donald Trump. Nhưng tiềm ẩn nhiều va vấp. Và nếu một người theo đường lối cứng rắn giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 6 của Iran - như dự kiến ​​- thì điều đó sẽ còn phức tạp hơn. 9Andrew England)

Thủ tướng Abiy Ahmed của Ethiopia sẽ tái đắc cử?

Có, nhưng điều không chắc chắn. Abiy Ahmed đã cam kết tổ chức bầu cử vào năm 2021. Một cuộc tranh cãi về việc trì hoãn do Covid đã gây ra sự rạn nứt với Mặt trận Giải phóng Nhân dân Tigray, nhóm đã thống trị trong 27 năm và tạo ra hai thập kỷ tăng trưởng gần hai con số. Ông Abiy đã gửi quân đến Tigray để dập tắt cuộc nổi loạn, nhưng hiện phải đối mặt với sự bất bình từ các khu vực khác đang tìm kiếm quyền tự trị lớn hơn. Ký ức về giải Nobel Hòa bình 2019 của thủ tướng và những lời khen ngợi ban đầu đang phai mờ dần. Nhưng khả năng là ông sẽ tồn tại và tiếp tục với tầm nhìn của mình về một nền kinh tế tự do và nhà nước thống nhất. (David Pilling)

Số lượng người da trắng trong ban lãnh đạo Mỹ sẽ suy giảm?

Không. Sự phân biệt chủng tộc của Mỹ đã lan rộng đến các phòng họp của ban lãnh đạo trong năm 2020, khi các nhà vận động nói với các giám đốc, những người cam kết sẽ làm nhiều hơn nữa để giải quyết tình trạng bất bình đẳng của đất nước. Chỉ 12.5% trong số các giám đốc của Russell 3000 đến từ các nhóm dân tộc và chủng tộc thiểu số, theo Dịch vụ Cổ đông định chế. Nasdaq, California và một số nhà đầu tư hiện đang thúc đẩy sự đa dạng hơn. Con số này có thể tăng lên 15% vào năm 2021? Đừng quá trông chờ. Thay đổi sẽ nhanh hơn trước nhưng chậm hơn kỳ vọng của số đông. Andrew (Edgecliffe-Johnson)

Năm 2021 sẽ là bước ngoặt của ô tô điện?

Đúng. Đã có những dự đoán sai lầm khi doanh số bán xe điện ở Trung Quốc tăng và giảm đồng thời với các khoản trợ cấp. Nhưng xe điện tạo nên đột phá ở Đức và Scandinavia khi động cơ diesel trở nên lỗi thời . Morgan Stanley dự đoán doanh số bán xe điện toàn cầu sẽ tăng hơn 50% vào năm 2021. Điều này sẽ xảy ra, với doanh số bán hàng đạt gần 5% tổng doanh số so với ước tính của Cơ quan Năng lượng Quốc tế là 3.2% vào năm 2020. (John Gapper)

Liệu tổng vốn hóa thị trường chứng khoán của 5 công ty công nghệ lớn nhất của Mỹ có đạt 8 nghìn tỷ đô la?

Có. Sau khi tổng vốn hóa của chúng tăng hơn gấp đôi trong hai năm, lên 7 nghìn tỷ đô la và với việc cơ quan quản lý đưa nhóm này vào tầm ngắm , đây có vẻ là thời điểm để rút tiền ra khỏi các công ty công nghệ lớn. Tuy nhiên, 5 công ty - Apple, Microsoft, Amazon, Alphabet và Facebook - đã vượt qua cuộc khủng hoảng với tình trạng tốt hơn phần lớn các cổ phiếu khác. Jeff Bezos, chủ tịch Amazon đã chứng kiến ​​tài sản của mình tăng vọt. Tổng doanh thu bổ sung 160 tỷ đô la mà 5 công ty này dự kiến ​​sẽ tạo ra vào năm tới, hay mức tăng 13% so với cùng kỳ, sẽ là điểm sáng khi thế giới phải vật lộn để vượt qua đại dịch. Với lượng tiền mặt dư thừa đang tìm mua nhà, mức tăng trưởng đảm bảo về quy mô như vậy sẽ khó mà các nhà đầu tư có thể cưỡng lại được. (Richard Waters)

Liệu hơn nửa số nhân viên văn phòng châu Âu sẽ quay lại văn phòng?

Có. Nhiều người thích làm việc tại nhà trong tình trạng phong tỏa nhưng đối với những người ở trong ngôi nhà chật chội, hoặc với nghĩa vụ học tập tại nhà, cuộc sống không mấy tươi đẹp. Các cuộc khảo sát thường xuyên của Morgan Stanley về người lao động ở 5 quốc gia châu Âu cho thấy 28 đến 30% nhân viên văn phòng hoàn toàn không làm việc tại nhà sau mùa hè. 11 đến 14% không muốn điều đó trong tương lai. Đa số nhân viên muốn làm việc ở nhà ít nhất một ngày một tuần - và họ nên có sự lựa chọn đó - nhưng, với vắc-xin được phân phối rộng rãi, ít nhất một nửa sẽ trở lại văn phòng trong hơn 2/5 ngày làm việc. Một số thậm chí còn thích thú với điều đó. (Andrew Hill)

S&P 500 sẽ đóng cửa trên 4,000 điểm?

Đúng. Thước đo toàn cầu về niềm tin của các nhà đầu tư (S&P 500) đã có mức tăng mạnh mẽ vào năm 2020, nhờ vào gói kích thích mạnh tay của các ngân hàng trung ương và chính phủ, kết thúc năm với mức tăng khoảng 15%. Việc triển khai vắc-xin đồng nghĩa với việc các cổ phiếu sẽ không phục hồi tốt kể từ tháng 3 - trong khi đó năng lượng và tài chính - có phạm vi để bắt kịp và khó có thể tưởng tượng một tác động nghiêm trọng đối với ngành công nghệ từng là tâm điểm của năm 2020. Việc chỉ số có thể đạt được mức tăng 9% so với mức hiện tại hoàn toàn khả thi. Những rủi ro chính là lạm phát đẩy lợi suất trái phiếu lên, những báo hiệu từ các nhà hoạch định chính sách rằng hỗ trợ có thể bị rút lại hoặc một tác động nghiêm trọng về quy định đối với công ty công nghệ. (Katie Martin)

Liệu lượng khí thải carbon toàn cầu có trở lại mức trước đại dịch?

Có. Lượng phát thải ước tính giảm 7% vào năm 2020 sau khi Covid-19 khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào trạng thái hôn mê, mức giảm hàng năm lớn nhất kể từ sau chiến tranh thế giới thứ hai. Nhưng lượng khí thải hàng ngày đã tăng trở lại mức như vào cuối năm 2019, đặc biệt là ở Trung Quốc, quốc gia chiếm hơn 1/4 lượng khí thải toàn cầu. EU muốn phục hồi xanh nhưng các kế hoạch kích thích ở các nền kinh tế lớn khác vẫn nghiêng về các ngành sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Điều này cho thấy lượng khí thải sẽ tăng trở lại như đã từng xảy ra sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, bất chấp những cam kết mà các quốc gia đưa ra trước hội nghị thượng đỉnh về khí hậu COP 26 của Liên hợp quốc vào tháng 11 tại Glasgow. (Pilita Clark)

Giá dầu sẽ duy trì trên 50 USD / thùng?

Điều đó có thể xảy ra. Thị trường dầu mỏ đã được thúc đẩy trong bối cảnh các chương trình tiêm chủng hàng loạt được triển khai. Nhưng sau nhiều tháng bị đóng cửa và cấm đi lại khiến tiêu dùng và giá cả sụt giảm, liệu sự lạc quan này có thể giữ vững? Khi nền kinh tế toàn cầu phục hồi, tiêu dùng sẽ tăng lên. Điều này có thể bị lấn át do bất kỳ sản lượng bổ sung nào đến từ Opec, Nga và các đối tác đồng minh, những liên minh đã quyết định cắt giảm sản lượng kỷ lục. Liên minh của họ có vẻ mong manh, nhưng điều tồi tệ nhất trong tất cả các kịch bản sẽ là bất kỳ kế hoạch nào để giải phóng hàng triệu thùng mà không được kiểm soát. Giá dầu có thể tránh khỏi một đợt sụp đổ nữa, có nhiều khả năng là bất cứ cắt giảm sản lượng sẽ khớp với sự phục hồi của nhu cầu. (Anjli Raval)

FT

Broker listing

Cùng chuyên mục

Chênh lệch giàu nghèo đe dọa nền kinh tế hậu Covid-19 của Trung Quốc

Chênh lệch giàu nghèo đe dọa nền kinh tế hậu Covid-19 của Trung Quốc

Với 710 triệu người dân chỉ kiếm được mức thu nhập chưa đến 2.000 nhân dân tệ (309 đô la Mỹ)/tháng, tình trạng bất bình đẳng thu nhập - đặc biệt giữa đô thị và vùng nông thôn - đã trở thành thách thức lớn cho kế hoạch phát triển kinh tế thời kỳ hậu Covid-19 của chính phủ Trung Quốc.
Kỳ vọng 2900 tỷ đô la tiết kiệm ở các nước giàu sẽ thúc đẩy đà phục hồi kinh tế toàn cầu

Kỳ vọng 2900 tỷ đô la tiết kiệm ở các nước giàu sẽ thúc đẩy đà phục hồi kinh tế toàn cầu

Người tiêu dùng ở các nền kinh tế lớn nhất thế giới đã gia tăng tiết kiệm thêm khoảng 2900 tỷ đô la Mỹ trong thời kỳ dịch bệnh Covid-19. Nguồn tiền tích trữ khổng lồ này hứa hẹn trở thành lực đẩy cho đà phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế toàn cầu sau cơn suy thoái vì dịch bệnh.
Forex Forecast - Diễn đàn dự báo tiền tệ